HABERMAX. ABD’de 3 Kasım 2026’da gerçekleştirilen ara seçimler öncesinde Amerikan siyasetinde yaşanabilecek güç değişiminin Türkiye-ABD ilişkilerine olası etkileri gündeme geldi. Ankara merkezli Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün direktörleri, seçim sonuçlarının özellikle savunma sanayii alanındaki kritik dosyaları etkileyebileceğine dikkat çekerek Türkiye’nin yeni bir dış politika yaklaşımına ihtiyaç duyduğunu vurguladı.
Toplum Çalışmaları Enstitüsü Dış Politika Programı Direktörü Berçin Yiğitaslan ve Siyaset Programı Direktörü Ercan Yüksel, seçim öncesinde gerçekleştirdikleri değerlendirmede Amerikan seçmeninin tercihlerini, Cumhuriyetçiler ile Demokratlar arasındaki yarışı ve seçimlerin Türkiye açısından olası sonuçlarını ele aldı.
Enstitü direktörleri, Türkiye’nin ABD ile ilişkilerini yalnızca başkanlar arasındaki kişisel temaslar üzerinden yürütmesinin yeterli olmayacağını belirterek, Kongre ile kurumsal ilişkilerin güçlendirilmesi gerektiğine işaret etti.
ABD Siyasetinde Kongre ile Beyaz Saray Arasındaki Denge
Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün 23 Ekim’de yayımladığı M. Ercan Yüksel ve Mustafa Gül imzalı “TÇE Seçim Rehberi II: 2026 ABD Ara Seçimleri” başlıklı rapor, seçimlerin Amerikan iç siyasetinin yanı sıra Türkiye açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini ortaya koydu.
Programda ABD’de iki yılda bir gerçekleştirilen seçimlerin siyasi sistemdeki işlevi de değerlendirildi.
Dış Politika Programı Direktörü Berçin Yiğitaslan, ABD’nin kuruluş döneminde Kongre ile Beyaz Saray arasında denge ve denetim mekanizması oluşturulmasının amaçlandığını belirterek, bu sistemin zaman zaman siyasi gerilimleri de beraberinde getirdiğini ifade etti.
Yiğitaslan, Kongre’nin başkan üzerindeki denetim gücünün Amerikan siyasi sisteminin temel özelliklerinden biri olduğunu dile getirdi.
Seçmen Tercihlerini Dört Temel Faktör Belirledi
Programda seçim sonuçlarını etkileyen unsurları değerlendiren Siyaset Programı Direktörü Ercan Yüksel, dört temel başlığa dikkat çekti.
Yüksel’e göre Trump’ın halk desteği, seçmenlerin gündemindeki konular ve partilere duyulan güven, adayların kişisel imajları ve Başkan Donald Trump’ın seçim stratejisi yarışın sonucunda belirleyici rol oynadı.
Trump’a Yönelik Olumsuz Görüşlerde Artış
Ercan Yüksel, seçim öncesinde yapılan kamuoyu araştırmalarına dikkat çekerek Trump’ı onaylamayanların oranının Mart 2025’ten Ekim 2026’ya kadar yüzde 51’den yüzde 65’e yükseldiğini aktardı.
Yüksel ayrıca, 1998’den bu yana gerçekleştirilen NBC News araştırmasında, “Başkana muhalefet mesajı vermek için sandığa gideceğim” diyenlerin oranının yüzde 43 ile Trump’a karşı en yüksek seviyeye ulaştığını belirtti.
Enstitünün raporunda da başkanların görev onayındaki düşüşün, ara seçimlerde iktidar partisinin sandalye kaybetme ihtimalini artırabildiği değerlendirmesine yer verildi. Bununla birlikte Trump’ın Cumhuriyetçi seçmeni sandığa taşıma kapasitesinin seçim sonuçları açısından önemini koruduğu vurgulandı.
Trump’ın Önceliği Cumhuriyetçi Seçmeni Sandığa Taşımaktı
Enstitü direktörleri, Trump’ın seçim stratejisinde Cumhuriyetçi tabanın sandığa katılımını sağlamanın önemli bir yer tuttuğunu değerlendirdi.
Temsilciler Meclisi yarışında Demokratların avantajlı bir konumda bulunduğuna işaret edilirken Senato seçimlerinde de bazı kritik yarışların başa baş geçtiği ve Demokratların sandalye kazanma ihtimalinin bulunduğu ifade edildi.
Türkiye İçin Kritik Dosyalar: F-35 ve KAAN
Seçimlerin Türkiye açısından en önemli yansımalarından birinin savunma sanayii alanında ortaya çıkabileceği değerlendirildi.
Toplum Çalışmaları Enstitüsü’nün raporunda, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılma talebi ve millî muharip uçak KAAN için ABD yapımı motorların tedariki, Kongre’de oluşabilecek yeni siyasi dengeden etkilenebilecek başlıca konular arasında gösterildi.
Berçin Yiğitaslan, Washington’da başkanın verdiği siyasi mesajların tek başına yeterli olmadığını belirterek, bu kararların yasaya, bütçeye ve resmî onay süreçlerine dönüşmesinde Kongre’nin belirleyici rol oynadığını vurguladı.
Yiğitaslan, Türkiye’nin yalnızca başkanlık makamıyla değil, Amerikan siyasetinin her iki partisiyle de çalışabilecek kurumsal bir dış politika yapısı oluşturması gerektiğini ifade etti.
Demokratlar Güç Kazanırsa Türkiye’yi Nasıl Bir Süreç Bekleyebilir?
Programda Demokratların Temsilciler Meclisi veya Senato’da güç kazanması durumunda Trump yönetiminin Türkiye’ye yönelik politikaları üzerindeki Kongre denetiminin artabileceği değerlendirmesi yapıldı.
Türkiye’nin F-35 programına katılımını engelleyen düzenlemenin 2019 yılında Trump’ın imzasıyla yasalaştığını hatırlatan Yiğitaslan, Kongre’nin bu konudaki rolüne dikkat çekti.
Yiğitaslan, “Dolayısıyla Ankara’nın sadece Beyaz Saray’la değil, Kongre ile de muhatap olmaya ihtiyacı var. Demokratların çoğunluk olacağı bir meclis ise bu muhataplığı çok daha zahmetli hale getiriyor” değerlendirmesinde bulundu.
S-400 ve F-35 Süreci Kongre’nin Tutumuna Bağlı
Türkiye’nin Rusya’dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemi nedeniyle F-35 savaş uçaklarının devrine ilişkin ABD mevzuatındaki kısıtlamalar, iki ülke arasındaki savunma ilişkilerinin önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor.
Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılımı konusunda Kongre’nin yaklaşımı ve Amerikan mevzuatındaki düzenlemeler belirleyici önem taşıyor.
KAAN savaş uçağının motor tedariki de Türkiye açısından yakından takip edilen bir diğer başlık olarak öne çıkıyor. Enstitünün raporunda, ABD yapımı motorların satışına ilişkin Haziran 2026’da Kongre’ye bildirim aşamasına geçildiği, ancak motorların henüz teslim edilmediği bilgisine yer verildi.
Bu gelişmeler, savunma sanayii alanındaki siyasi açıklamaların somut kararlara dönüşmesinde Kongre’nin rolünü bir kez daha gündeme taşıdı.
Türkiye’nin ABD Politikasında Kurumsal Diplomasi İhtiyacı
Toplum Çalışmaları Enstitüsü direktörlerinin değerlendirmelerine göre, Türkiye-ABD ilişkilerinin geleceğinde yalnızca Beyaz Saray ile kurulacak temaslar değil, Kongre’deki siyasi dengeler ve kurumsal ilişkiler de etkili olacak.
F-35 programı, KAAN’ın motor tedariki ve savunma sanayii alanındaki diğer başlıklar, Ankara’nın Washington politikasında çok yönlü diplomasi yürütmesinin önemini ortaya koyuyor.
Enstitü değerlendirmesinde öne çıkan temel mesaj ise Türkiye’nin ABD’deki siyasi gelişmeleri yakından takip etmesi, her iki partiyle ilişkilerini geliştirmesi ve dış politikasını kişisel temasların ötesinde kurumsal bir zemine oturtması gerektiği oldu.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.