HABERMAX. Türkiye’nin ev sahipliğinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31), çevre politikalarını yeniden gündeme taşıdı. Zafer Partisi Çevre, Şehircilik ve Kültür Politikaları Başkanı Esmaül Hüsna Aslan, Türkiye’nin plastik atık ithalatından madencilik faaliyetlerine, mikroplastik kirliliğinden ÇED süreçlerine kadar birçok konuda değerlendirmelerde bulundu. Aslan, iktidarın uluslararası iklim zirvelerinde verdiği mesajlarla Türkiye’deki çevre uygulamalarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek önemli eleştiriler yöneltti.
COP31 Antalya’da Başladı
9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya’da gerçekleştirilen COP31 kapsamında iklim değişikliği, gıda güvenliği, tarım, sağlık, sıfır atık ve döngüsel ekonomi gibi başlıklar ele alınıyor.
Zirvenin başlamasıyla birlikte Türkiye’nin çevre politikalarına ilişkin açıklama yapan Zafer Partisi Çevre, Şehircilik ve Kültür Politikaları Başkanı Esmaül Hüsna Aslan, çevrenin korunmasının yalnızca uluslararası toplantılarda verilen sözlerle değil, ülke içinde hayata geçirilen uygulamalarla ölçülmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye’ye Gönderilen Plastik Atık Miktarı Tartışma Konusu Oldu
Aslan, Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atık miktarına dikkat çekti. Avrupa Komisyonunun 18 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesinde yer alan verilere göre, AB’nin 2025 yılında ihraç ettiği yaklaşık 1,4 milyon ton plastik atığın 510 bin tonu Türkiye’ye gönderildi.
Bu miktarın Avrupa Birliği'nin toplam plastik atık ihracatının yaklaşık yüzde 36'sına karşılık geldiğini belirten Aslan, Türkiye'nin başka ülkelerin atık yönetimi yükünü üstlenmesinin çevresel sonuçlarının açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Aslan, ithal edilen atıkların ne kadarının geri dönüştürüldüğünün, ne kadarının işleme artığına dönüştüğünün ve nasıl bertaraf edildiğinin kamuoyuyla paylaşılması çağrısında bulundu.
Sulama Kanallarında Mikroplastik Alarmı
Plastik atıkların yalnızca depolama alanlarını değil, su kaynaklarını ve tarımsal üretimi de etkileyebileceğini belirten Aslan, 2026 yılında Environmental Monitoring and Assessment dergisinde yayımlanan bilimsel araştırmaya dikkat çekti.
Araştırmada, bazı örnekleme noktalarında mikroplastik yoğunluğunun tesislerin üst kesimlerindeki ölçümlere göre 132 kata kadar arttığının belirlendiğini aktaran Aslan, sulama kanallarındaki kirliliğin tarım toprakları ve ekosistemler açısından araştırılması gerektiğini vurguladı.
Özellikle Çukurova'daki sulama kanallarında tespit edilen mikroplastiklerin gıda güvenliği ve su kaynaklarının korunması bakımından önemli bir konu olduğunu ifade etti.
Geri Dönüşüm Tesislerindeki 460 Yangın Gündemde
Aslan, Türkiye'deki atık ve geri dönüşüm tesislerinde yaşanan yangınlara da dikkat çekti.
Çukurova Üniversitesi bünyesinde yürütülen ve medya kayıtlarına dayanan Yangın Haritası çalışmasına göre, 2020-2024 yılları arasında Türkiye genelinde atık ve geri dönüşüm tesislerinde medyaya yansıyan 460 yangın kaydedildi. Yalnızca 2024 yılında 115 yangın meydana geldiği belirtildi.
Yangınların tamamının ithal atıklardan kaynaklandığına ilişkin bir tespit bulunmadığını belirten Aslan, tesislerin denetim geçmişlerinin, depolanan atıkların özelliklerinin ve yangın güvenliği önlemlerinin ayrıntılı biçimde incelenmesini istedi.
ÇED Sistemine Yönelik Eleştiriler
Türkiye'deki Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) uygulamalarını da gündeme getiren Aslan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2025 yılı faaliyet raporundaki verileri paylaştı.
Rapora göre 2025 yılında 716 proje için Ek-1 kapsamında ÇED olumlu kararı verilirken, 3 bin 56 proje Ek-2 kapsamındaki seçme ve eleme değerlendirmesinin ardından uygun bulundu.
Ek-2 kapsamındaki projelerin 1.005'inin petrol ve madencilik, 495'inin sanayi, 395'inin enerji ve 256'sının atık-kimya sektörlerinde yer aldığı belirtildi.
Aslan, bu verilerin projelerin hukuka aykırı olduğunu tek başına göstermediğini ancak çevresel değerlendirmelerin kapsamı ve yeterliliği konusunda önemli sorular ortaya çıkardığını ifade etti.
İliç Maden Faciası Yeniden Gündeme Taşındı
Aslan'ın açıklamasında Erzincan'ın İliç ilçesinde 13 Şubat 2024 tarihinde meydana gelen ve dokuz işçinin hayatını kaybettiği Çöpler Altın Madeni faciası da yer aldı.
Madendeki kapasite artışı ve açık ocak genişleme projelerine ilişkin ÇED kararlarının açılan davalar sonucunda iptal edildiğini, Danıştayın Şubat 2025'te iptal kararlarını kesin olarak onadığını hatırlatan Aslan, çevresel risklerin proje başlamadan önce bilimsel olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Aslan ayrıca, Zafer Partisi Genel Başkanı Prof. Dr. Ümit Özdağ'ın facia öncesinde madendeki kapasite artışına ilişkin tehlikelere dikkat çektiğini belirtti.
Akbelen ve Fatsa Örneklerini Verdi
Madencilik faaliyetlerinin doğal alanlar, tarım arazileri ve su kaynakları üzerindeki etkilerine değinen Aslan, Muğla Akbelen ve Ordu Fatsa'daki gelişmeleri de gündeme taşıdı.
Akbelen Ormanı çevresindeki altı köyde 679 parseli kapsayan acele kamulaştırma kararına karşı açılan davaların Ekim 2026'da Danıştay 6. Dairesi tarafından reddedildiğini hatırlattı.
Fatsa'da ise dokuz mahalleyi kapsayan 1.952,18 hektarlık maden ruhsat sahasına yönelik bölge halkı ve çevre örgütlerinin hukuki itirazlarının bulunduğunu ifade etti.
Aslan, enerji ve hammadde ihtiyacı değerlendirilirken çiftçilerin tarım alanlarının, köylülerin su kaynaklarının ve doğal yaşamın da dikkate alınması gerektiğini savundu.
Giresun'daki Çöp ve Hafriyat Dökümü Görüntülerine Tepki
Açıklamasında Giresun'daki çevre sorunlarına da yer veren Aslan, Zafer Partisi Giresun İl Başkanı Mesut Aydın tarafından Giresun'un Aksu Mahallesi'nde kaydedilen kıyıya çöp ve hafriyat dökümü görüntülerini hatırlattı.
Aslan, söz konusu döküm faaliyetlerinin izinlerinin, çevresel etkilerinin ve sorumlularının ilgili kurumlar tarafından araştırılması gerektiğini belirtti.
Çevrenin korunmasının hem merkezi yönetimin hem de yerel yönetimlerin ortak sorumluluğu olduğunu vurguladı.
“COP31'DE VERİLECEK EN GÜÇLÜ MESAJ TÜRKİYE'DEKİ UYGULAMALAR OLMALIDIR”
Zafer Partisi olarak plastik atık ithalatının yeniden değerlendirilmesini, tüketim sonrası plastik ve karışık atık ithalatının durdurulmasını, geri dönüşüm tesislerinin bağımsız denetime açılmasını ve atıkların işlenme ve bertaraf süreçlerinin şeffaf biçimde kamuoyuna açıklanmasını istediklerini belirten Aslan, ÇED süreçlerinde halkın katılımının artırılması gerektiğini de dile getirdi.
Esmaül Hüsna Aslan, açıklamasının sonunda şu değerlendirmede bulundu:
“Türkiye'nin iklim diplomasisinde söz sahibi olması elbette önemlidir. Ancak çevre politikalarının gerçek karşılığı, kendi ülkemizde toprağımızı, suyumuzu, ormanlarımızı ve insanımızın sağlığını ne ölçüde koruduğumuzdur.
Zafer Partisi olarak ekonomik kalkınma ile doğal kaynaklarımızın korunmasını birbirinin alternatifi olarak görmüyoruz. Bilime dayanan, kamu yararını esas alan, millî kaynaklarımızı koruyan ve gelecek nesillerin haklarını gözeten bir çevre politikası istiyoruz.
COP31'in Türkiye'ye bırakacağı en önemli miras, uluslararası toplantılardan çok ülkemizin çevre sorunlarının çözümünde atılacak somut adımlar olmalıdır. Dünyaya verilen sözlerin önce Türkiye'de karşılığı olmalıdır.”
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.