HABERMAX. Batman’da fıstık üreticilerinin hastalık, zararlı ve verim kaybı sorunlarına yapay zekâ destekli çözüm geliyor. Boğaziçi Teknopark Batman Girişim Ofisi bünyesinde geliştirilen FATGES, Antep ve Siirt fıstığına özel yapay zekâ altyapısıyla çiftçilerin tarımsal karar süreçlerine dijital destek sunuyor.
gorselTürkiye’nin fıstık üretiminde son yıllarda öne çıkan merkezlerinden Batman’da, tarımsal üretimde teknoloji dönemi güçleniyor. Boğaziçi Teknopark Batman Girişim Ofisi bünyesinde geliştirilen FATGES (Fıstık ve Tarımsal Gelişim Entegre Sistemleri), özellikle Antep ve Siirt fıstığı üreticilerinin karşılaştığı hastalık, zararlı, toprak analizi ve verim kaybı gibi sorunlara yapay zekâ destekli çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.
Batman’da 129 binin üzerinde dekarlık alanda fıstık üretimi gerçekleştirilirken, üretim alanlarının yalnızca yaklaşık yüzde 2’sinin profesyonel ziraat mühendisliği hizmetlerinden yararlanabildiği belirtiliyor. Bu durum, üreticilerin hastalık ve zararlılarla mücadelede geleneksel bilgi aktarımına daha fazla başvurmasına ve yanlış müdahaleler nedeniyle verim kaybı yaşanmasına neden olabiliyor.
FATGES ise teknolojiyi doğrudan çiftçinin kullanımına sunarak bu açığı azaltmayı hedefliyor.
Bir Yaprak Fotoğrafı Hastalık Teşhisine Yardımcı Oluyor
FATGES’in en dikkat çekici özelliklerinden biri, üreticilerin şüphelendikleri bir yaprağın fotoğrafını akıllı telefonlarıyla çekerek sisteme yükleyebilmesi.
Yapay zekâ tarafından analiz edilen görüntü üzerinden hastalık veya zararlı ihtimali değerlendirilirken, üreticiye hızlı bir ön değerlendirme sunuluyor. Böylece çiftçinin tarlasındaki sorunu daha erken fark etmesi ve doğru müdahale yöntemini belirlemesi hedefleniyor.
Sistem yalnızca görüntü analiziyle sınırlı kalmıyor. Karmaşık toprak analiz raporlarını üreticinin daha kolay anlayabileceği bir forma dönüştüren FATGES, tarlaya özel gübreleme ve ilaçlama önerilerinin oluşturulmasına da yardımcı oluyor.
Bu yönüyle sistem, profesyonel tarımsal danışmanlık hizmetlerine erişimin sınırlı olduğu bölgelerde çiftçinin günlük üretim kararlarına dijital destek sağlamayı amaçlıyor.
Pahalı Donanımlara İhtiyaç Duymadan Tarla Takibi
FATGES’in öne çıkan özelliklerinden biri de üreticinin yüksek maliyetli yeni bir teknolojik altyapı kurmasını gerektirmemesi.
Akıllı telefon üzerinden kullanılabilen sistem, uydu görüntülerinden yararlanarak tarlaların uzaktan takip edilmesine de imkân tanıyor. Böylece üreticilerin tarımsal faaliyetlerini dijital ortamda daha yakından izleyebilmesi hedefleniyor.
Hasat dönemlerinde artan hırsızlık riskine karşı ise isteğe bağlı akıllı güvenlik kameralarının mobil uygulamaya entegre edilmesi planlanıyor.
Bu yaklaşım sayesinde tarım teknolojilerinin yalnızca büyük işletmelerin kullanımına sunulması yerine, küçük ve orta ölçekli üreticilerin de günlük üretim süreçlerinde teknolojiden yararlanması amaçlanıyor.
Genel Tarım Yapay Zekâlarından Farklı: Fıstığa Özel Sistem
FATGES’i benzer tarım teknolojilerinden ayıran en önemli özelliklerden biri, genel amaçlı bir tarım yapay zekâsı olarak değil, Antep ve Siirt fıstığına özel geliştirilmesi.
Bölgenin toprak ve iklim koşullarında yetişen fıstık türlerine ilişkin verilerle eğitilen yapay zekâ altyapısının, akademik doğrulama süreçleriyle desteklendiği belirtiliyor.
Projenin geliştirilmesinde Batman, Siirt ve Harran üniversitelerinden akademisyenlerin doğrulama katkıları sağlanırken, yazılım mühendisliği ile ziraat bilgisini bir araya getiren genç ekip, bölgesel tarımın ihtiyaçlarına teknoloji tabanlı çözümler üretmeye odaklanıyor.
Hedef İlk Aşamada 1.500’den Fazla Üreticiye Ulaşmak
Boğaziçi Teknopark’ın girişimcilik ekosistemini İstanbul dışına taşıyan yapılanmalarından biri olan Batman Girişim Ofisi, bölgesel ihtiyaçlara yönelik teknoloji ve inovasyon projelerini destekliyor.
FATGES de bu çalışmaların somut örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.
Girişimin ilk aşamadaki hedefi Batman’da 1.500’ün üzerinde üreticiye ulaşmak. Ardından sistemin Siirt, Şanlıurfa ve Diyarbakır’a yaygınlaştırılması planlanıyor.
“Güneydoğu’da her fıstık ağacını akıllandırmak” vizyonuyla geliştirilen FATGES, bölgenin geleneksel fıstık üretim kültürünü yapay zekâ ve dijital tarım teknolojileriyle buluşturmayı hedefliyor.
Çiftçinin Telefonu Dijital Ziraat Mühendisine Dönüşüyor
FATGES’in temel amacı, çiftçinin elindeki akıllı telefonu tarımsal karar süreçlerinde kullanabileceği güçlü bir dijital destek aracına dönüştürmek.
Hastalık ve zararlı tespitinden toprak analizlerinin yorumlanmasına, gübreleme ve ilaçlama önerilerinden uydu görüntüleriyle tarla takibine kadar farklı alanlarda çözüm sunmayı hedefleyen sistem, Güneydoğu Anadolu’nun tarımsal potansiyelini yeni nesil teknolojilerle buluşturuyor.
Boğaziçi Teknopark çatısı altında geliştirilen FATGES, geleneksel tarım bilgisini dijital verilerle destekleyerek üreticilerin daha hızlı ve bilinçli kararlar almasına katkı sağlamayı amaçlıyor.
Boğaziçi Teknopark
2010 yılında Boğaziçi Üniversitesi’nin akademik birikimi ve araştırma altyapısı üzerine kurulan Boğaziçi Teknopark; ileri teknoloji, Ar-Ge, yenilikçilik ve girişimcilik faaliyetlerini destekliyor.
2026 yılının ilk yarısı itibarıyla bünyesinde 100’ün üzerinde Ar-Ge firması ve 50’nin üzerinde kuluçka girişimi bulunan Teknopark’ta 900’ün üzerinde Ar-Ge mühendisi görev yapıyor. Teknopark bünyesinde yürütülen projelerin toplam gelirinin 2,8 milyar TL’yi, ihracat tutarının ise 32 milyon doları aştığı belirtiliyor.
Boğaziçi Teknopark, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirerek akademik bilginin ticarileşmesine katkı sağlarken; girişimcilere mentorluk, eğitim, laboratuvar erişimi ve yatırımcı bağlantıları gibi destekler sunuyor.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.