HABERMAX. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinde son iki ayda yaşandığı belirtilen 173 milyar doları aşan düşüşe dikkat çekerek, kaybın büyüklüğünü Türkiye'nin 2027 yılı bütçesi ve milyonlarca vatandaşın geçim mücadelesi üzerinden değerlendirdi. Karal, 173 milyar doların yaklaşık 8 trilyon 640 milyar liraya karşılık geldiğini belirterek, “Bu tutarla 25,6 milyon kişiye bir yıl boyunca asgari ücret, 30,6 milyon emekliye ise bir yıl boyunca en düşük emekli aylığı ödenebilirdi” dedi.
Türkiye ekonomisinde finansal piyasaların seyri ve halka açık şirketlerin piyasa değerindeki değişim siyasi gündemin önemli başlıkları arasında yer alırken, DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın gündeme taşıdığı 173 milyar dolarlık değer kaybı tartışma yarattı.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Babacan'ın açıklamasında yer verdiği rakamları değerlendirerek, yaşanan düşüşün yalnızca finans piyasaları açısından değil, ülke ekonomisi, kamu kaynakları ve vatandaşların yaşam koşulları bakımından da ele alınması gerektiğini söyledi.
Karal, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerinin son iki ayda 479 milyar dolardan 306 milyar dolara gerilediğini belirterek, ortaya çıkan 173 milyar doları aşan farkın Türkiye ekonomisi açısından son derece büyük bir tutar olduğuna dikkat çekti.
173 Milyar Dolarlık Kayıp Ekonominin Gündemine Taşındı
DEVA Partisi Genel Başkanı Ali Babacan'ın finansal piyasalarda yaşanan değer kaybına ilişkin açıklamalarını hatırlatan Hasan Karal, halka açık şirketlerin toplam piyasa değerindeki gerilemenin nedenlerinin kapsamlı biçimde araştırılması gerektiğini ifade etti.
Babacan'ın açıklamasına göre, son iki ay içerisinde halka açık şirketlerin toplam piyasa değeri 479 milyar dolardan 306 milyar dolara düştü. Böylece toplam değer kaybı 173 milyar doları aştı.
Karal, bu büyüklükteki bir düşüşün yalnızca rakamlardan ibaret görülmemesi gerektiğini belirterek, piyasalarda güvenin korunmasının, yatırımcıların birikimlerinin ve şirketlerin ekonomik değerlerinin güvence altında tutulmasının önemini vurguladı.
Karal, söz konusu gelişmelerin bütün yönleriyle incelenmesi ve kamuoyunun şeffaf biçimde bilgilendirilmesi gerektiğini dile getirdi.
“173 Milyar Dolar Tam 8 Trilyon 640 Milyar Lira”
Yaşanan kaybın büyüklüğünü Türk lirası üzerinden değerlendiren Hasan Karal, 173 milyar doların yaklaşık 8 trilyon 640 milyar liraya karşılık geldiğini belirtti.
Bu rakamın vatandaşlar tarafından daha iyi anlaşılması için günlük yaşamdan örnekler veren Karal, Türkiye'nin asgari ücret ve emekli aylıkları üzerinden çarpıcı bir karşılaştırma yaptı.
Karal, 2026 yılı ücret ve aylıklarını esas alarak yaptığı hesaplamada şu ifadeleri kullandı:
“173 milyar doların nasıl bir parasal büyüklük olduğunu biliyor musunuz? Tam 8 trilyon 640 milyar lira! Dile kolay, 173 milyar dolar. Söylemesi birkaç saniye ama büyüklüğünü anlatmak için bir ülkenin bütçesini, milyonlarca insanın geçimini ve yılların emeğini konuşmak gerekiyor.”
25,6 Milyon Kişiye Bir Yıllık Asgari Ücret Ödenebilirdi
Karal'ın açıklamasında en dikkat çekici başlıklardan biri, 173 milyar dolarlık tutarın çalışanların gelirleri üzerinden yapılan karşılaştırması oldu.
2026 yılı net asgari ücretinin 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığının ise 23 bin 552 lira olduğunu hatırlatan Karal, söz konusu tutarın milyonlarca insanın yıllık gelirine karşılık geldiğini ifade etti.
Karal, hesaplamalarına ilişkin şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bugün net asgari ücret 28 bin 75 lira, en düşük emekli aylığı ise 23 bin 552 lira. 173 milyar doların Türk lirası karşılığıyla, 25,6 milyon kişiye tam 12 ay boyunca net asgari ücret tutarında ödeme yapılabilir. Aynı büyüklükteki bir tutarla 30,6 milyon emekliye bir yıl boyunca en düşük emekli aylığı kadar ödeme yapılabilir.”
Karal, bu karşılaştırmanın Türkiye'de çalışanların ve emeklilerin yaşadığı ekonomik sıkıntılarla birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirterek, bir tarafta geçim mücadelesi veren milyonlarca vatandaş, diğer tarafta ise iki ayda gerçekleştiği belirtilen milyarlarca dolarlık piyasa değeri kaybı bulunduğunu söyledi.
“Eğitim Bütçesinin 2,3 Katı, Sağlık Kaynağının 4 Katı”
Hasan Karal, 173 milyar dolarlık kaybın büyüklüğünü yalnızca asgari ücret ve emekli aylıkları üzerinden değil, devletin kamu hizmetleri için ayırdığı bütçe kaynakları üzerinden de değerlendirdi.
2027 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi'nde öngörülen kaynaklarla karşılaştırma yapan Karal, 173 milyar doların Türkiye'nin toplam bütçesinin yüzde 31,7'sine karşılık geldiğini ifade etti.
Bu tutarın devletin yaklaşık dört aylık bütçe harcaması büyüklüğünde olduğunu belirten Karal, eğitim, sağlık, sosyal yardım ve tarım gibi temel alanlara ayrılan kaynaklarla yapılan karşılaştırmalara dikkat çekti.
Karal'ın paylaştığı hesaplamalara göre 173 milyar dolar:
Üniversiteler dahil toplam eğitim bütçesinin 2,3 katına,
Millî Eğitim Bakanlığı bütçesinin 3,5 katına,
Merkezî yönetim bütçesinden sağlık hizmetlerine ayrılan kaynağın 4 katına,
Sosyal yardım ve destekler için ayrılan bütçenin 6,4 katına,
Tarıma yönelik toplam kaynak ve teşviklerin 6,6 katına karşılık geliyor.
Bu karşılaştırmaların, piyasa değerindeki düşüşün ekonomik büyüklüğünü ortaya koyduğunu belirten Karal, kamu kaynaklarının etkin kullanılması kadar yatırımcı güveninin korunmasının da önemli olduğunu vurguladı.
Deprem Bütçesinin 11,2 Katı, Sosyal Konut Desteğinin 34,6 Katı
Karal'ın değerlendirmesinde deprem, afet yönetimi ve sosyal konut alanları da önemli yer tuttu.
Türkiye'nin deprem gerçeğine dikkat çeken Karal, 173 milyar dolarlık tutarın 2027 yılında deprem hasarlarının giderilmesi ve afetlere karşı dayanıklılık için ayrılan bütçenin 11,2 katı büyüklüğünde olduğunu belirtti.
Dar gelirli vatandaşların konuta erişimini desteklemek amacıyla ayrılan sosyal konut finansman desteğiyle yapılan karşılaştırmada ise söz konusu tutarın 34,6 katına ulaştığını ifade etti.
Karal, bu rakamların kamu yatırımları ve toplumsal ihtiyaçlar açısından değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Tarımsal Desteklerin 36,8 Katı, Sulama Yatırımlarının 49,6 Katı
Türkiye'nin üretim ekonomisi ve tarımsal kalkınması açısından da değerlendirmelerde bulunan Karal, çiftçilere yönelik destekler ile tarımsal sulama yatırımlarına ayrılan bütçelere dikkat çekti.
Paylaşılan hesaplamalara göre 173 milyar dolarlık tutar, çiftçilere ayrılan tarımsal destek programları bütçesinin 36,8 katı, tarımsal sulama yatırımları için ayrılan kaynağın ise 49,6 katı büyüklüğünde.
Karal, tarımın stratejik önemine işaret eden bu karşılaştırmaların, ekonomik kaynakların büyüklüğünü anlamak bakımından önemli olduğunu vurguladı.
Doğum Yardımları Bütçesinin 102,8 Katı
Karal'ın açıklamasında dikkat çeken bir diğer karşılaştırma ise ailelere ve yeni doğan çocuklara yönelik destekler üzerinden yapıldı.
173 milyar dolarlık tutarın, 2027 yılında yeni doğan çocuklar ve aileleri için ayrılan doğum yardımları bütçesinin tam 102,8 katına karşılık geldiğini belirten Karal, devletin sosyal politikalar kapsamında ayırdığı yıllık kaynaklarla iki aylık piyasa değeri kaybı arasında dikkat çekici bir büyüklük farkı bulunduğunu ifade etti.
“Ekonomide Güven Kolay Kazanılmıyor”
Açıklamasının sonunda yatırımcı güveninin, vatandaşların birikimlerinin ve şirketlerin ekonomik değerlerinin korunmasının önemine değinen Hasan Karal, 173 milyar doları aşan piyasa değeri kaybının nedenlerinin bütün yönleriyle ortaya çıkarılması gerektiğini söyledi.
Karal, söz konusu düşüşün arkasındaki ekonomik ve finansal gelişmelerin araştırılması, varsa ihmal ve usulsüzlüklerin belirlenmesi ve sorumlular hakkında gerekli işlemlerin yapılması çağrısında bulundu.
Karal açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Bunların her biri, devletimizin bir yıl boyunca milyonlarca vatandaşımıza hizmet sunmak için ayırdığı kaynaklar. Yalnızca iki aylık piyasa değeri kaybının bu bütçe kalemleriyle karşılaştırılabilecek büyüklüğe ulaşması son derece dikkat çekicidir. Ekonomide güven kolay kazanılmıyor. Yatırımcının güvenini, vatandaşın birikimini, şirketlerimizin değerini korumak zorundayız. Böylesine büyük bir piyasa değeri kaybının nedenleri bütün yönleriyle ortaya konulmalı, varsa ihmal ve usulsüzlükler araştırılmalı, sorumlular hakkında gerekli işlemler yapılmalıdır.”
Habermax değerlendirmesi: Finansal piyasalarda şirketlerin piyasa değerinde yaşanan değişimler, yatırımcı güveni ve ekonomik beklentiler açısından önemli göstergeler arasında bulunuyor. Ancak piyasa değeri kaybı doğrudan devlet kasasından çıkan para anlamına gelmiyor. Bu nedenle 173 milyar dolarlık düşüşün nedenlerinin, piyasa koşulları ve ekonomik gelişmeler çerçevesinde şeffaf biçimde incelenmesi büyük önem taşıyor.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.