HABERMAX. Avrupa genelinde etkisini artıran aşırı sıcaklar, ölümcül sonuçlar doğurabilen sıcak çarpması riskini yeniden gündeme taşıdı. Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, sıcak çarpmasının fark edilmeyen belirtilerle başlayıp hızla hayati tehlikeye dönüşebileceği konusunda uyarılarda bulundu.
Yüksek sıcaklıkların yalnızca konforu değil, doğrudan sağlığı ve hayati organları tehdit ettiğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, “Sıcak çarpması kısa sürede gelişebilen ve müdahale edilmediğinde hayati sonuçlara yol açabilen acil bir durum. Yüksek sıcaklıklar vücudun ısı dengesini bozarak başlangıçta fark edilmeyen belirtilerin hızla ciddi sağlık sorunlarına dönüşmesine neden olabiliyor. Bu nedenle sıcak havalarda vücudun verdiği sinyalleri dikkate almak büyük önem taşıyor” dedi.
Yoğun sıcakların damarların genişlemesine bağlı olarak tansiyonu düşürdüğünü ve kalbin daha fazla çalışmak zorunda kaldığını ifade eden Dr. Özok, terlemeyle birlikte yaşanan sıvı ve tuz kaybının hayati organlara giden kan akışını azaltarak kalp krizi riskini artırabileceğini vurguladı.
Sıcak çarpmasının evrelerine göre belirtileri ise şu şekilde sıralanıyor:
İlk Belirtiler (Sıcak Bitkinliği): Soğuk ve terli cilt, bitkinlik, aşırı susama, kas krampları, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı, kusma ve idrar renginin koyulaşması.
İleri Derece Belirtiler (Sıcak Çarpması): Vücut sıcaklığı arttıkça cildin sıcak, kuru ve kızarık bir hal alması, solunum ve nabzın hızlanması, bilinç bulanıklığı.
Sıcak havalarda beslenme alışkanlıklarının mevsim koşullarına göre düzenlenmesi gerektiğini belirten İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, mısır, domates, kabak ve taze fasulye gibi yaz sebzeleri ile vişne, ahududu, yaban mersini ve çilek gibi meyvelerin en iyi seçenekler olduğunu söyledi.
Yaz aylarının vazgeçilmezi karpuz ve kavun konusunda ise önemli bir uyarıda bulunan Dr. Özok, “Yaklaşık 200 gram karpuz veya kavunda 13-15 gram karbonhidrat bulunuyor. Bu nedenle özellikle diyabetli bireylerin ara öğünde 200 gramdan fazla karpuz ya da kavun tüketmemesi gerekli. İçecek tercihlerinde ise buzlu kahve ve buzlu çay ölçülü miktarlarda tüketilebilir” şeklinde konuştu.
Çocuklarda vücut ısısını düzenleyen mekanizmaların henüz tam gelişmediğini, ileri yaşlarda ise bu mekanizmaların etkinliğinin azaldığını belirten Özok; 5 yaş altı çocukların, 65 yaş üzeri kişilerin, kronik hastalığı olanların, hamilelerin, aşırı kilolu ya da aşırı zayıf bireylerin çok daha dikkatli olması gerektiğini söyledi. Spor tutkunlarına da seslenen Özok, düzenli koşu veya egzersiz yapanların aktivitelerini öğle sıcağı yerine akşam saatlerine bırakmalarını önerdi.
Sıcak çarpmasına karşı en etkili korunma yönteminin vücut ısısını dengede tutmak ve sıvı kaybını önlemek olduğunu belirten Dr. Eyyüp Kenan Özok, hayati korunma yollarını şöyle özetledi:
Güneşin en yoğun olduğu 11.00 – 16.00 saatleri arasında mecbur kalmadıkça dışarı çıkmayın.
Susamayı beklemeden gün boyunca düzenli aralıklarla sıvı tüketin. Alkol ve aşırı kafeinden kaçının.
Dışarıda açık renkli, hafif, bol giysiler giyin; şapka, güneş gözlüğü ve güneş kremi kullanın.
Güneşte uzun süre beklemiş araçlara binmeden önce aracı mutlaka havalandırın.
Dr. Eyyüp Kenan Özok, sıcak çarpmasından şüphelenilen bir kişiye yapılması gereken ilk müdahale adımlarını şöyle sıraladı:
Serin Ortama Alın: Kişiyi vakit kaybetmeden serin ve gölgeli bir ortama taşıyın.
Acil Yardımı Arayın: Bilinç bulanıklığı, bayılma veya yüksek ateş varsa zaman kaybetmeden 112’yi arayın.
Kıyafetleri Gevşetin: Hastanın üzerindeki kalın veya sıkı giysileri gevşetin ya da çıkarın.
Vücut Isısını Düşürün: Serin suyla vücudunu ıslatın, vantilatör kullanın veya ense, koltuk altı ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulayın.
Bilinç Durumuna Göre Sıvı Verin: Bilinci açıksa küçük yudumlarla su içmesini sağlayın. Bilinci kapalı ya da yarı kapalıysa ağızdan asla su veya sıvı vermeyin.
Yalnız Bırakmayın: Sağlık ekipleri gelene kadar hastayı yalnız bırakmayın, solunumunu ve bilincini yakından takip edin.
Haber Spotu: Avrupa’da etkisini artıran aşırı sıcaklar sağlık tehditlerini de beraberinde getirdi. İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Eyyüp Kenan Özok, fark edilmeden hayati risk yaratan sıcak çarpmasının belirtilerini, korunma yollarını ve hayat kurtaran ilk yardım adımlarını anlattı. Diyabet hastalarına karpuz, sürücülere ise park halindeki araç uyarısı geldi!