HABERMAX. Çocuk ve ergenlerin dahil olduğu şiddet olayları, ailelerin çocuklarını nasıl takip etmesi gerektiği sorusunu yeniden gündeme getiriyor. Uzmanlara göre çocukları korumanın yolu baskıcı ve cezaya dayalı kontrolden değil; güvene dayalı iletişimden, tutarlı sınırlardan ve davranışlardaki erken değişiklikleri zamanında fark etmekten geçiyor.
gorselMoodist Psikiyatri ve Nöroloji Hastanesi Çocuk ve Ergen Klinik Psikoloğu Eliz Avcı, ağır şiddet davranışlarının çoğu zaman bir anda ortaya çıkmadığını belirterek anne babaların çocuklarındaki davranış ve duygu değişikliklerini dikkatle takip etmesi gerektiğini vurguladı.
Baskı ve Korku Çocuğu Koruyamayabilir
Çocukların veya ergenlerin karıştığı şiddet olaylarının yalnızca olayın taraflarını değil, aileleri, okulları ve toplumu da etkilediğine dikkat çeken Klinik Psikolog Eliz Avcı, özellikle okul çevresinde yaşanan olayların ardından anne babaların kaygılarının arttığını belirtti.
Bu kaygıyla birlikte bazı ailelerin çocukları üzerindeki kontrolü artırabildiğini ifade eden Avcı, kontrolün biçiminin büyük önem taşıdığını söyledi.
Güce, korkuya, katı cezalara ve yalnızca “Ben öyle söylediğim için” anlayışına dayanan baskıcı tutumların çocukların kuralları neden benimsemesi gerektiğini anlamasına yardımcı olmayabileceğini belirten Avcı, böyle bir yaklaşımın çocuğun sorunlarını ailesinden gizlemesine de neden olabileceğine dikkat çekti.
Sağlıklı Denetimin Temelinde Güven Var
Uzmanlara göre özellikle ergenlik döneminde ebeveynlerin daha tutarlı, açıklayıcı ve demokratik bir denetim anlayışı geliştirmesi gerekiyor.
Burada amaç yalnızca çocuğun nerede olduğunu veya ne yaptığını kontrol etmek değil, yaptığı davranışların nedenlerini ve sonuçlarını anlayabilmesini sağlamak.
Kuralların neden konulduğunun çocuğa açıklanması, yalnızca “Bunu yapma” demek yerine davranışın muhtemel sonuçlarının konuşulması, çocukların kendi kararlarının sorumluluğunu geliştirmelerine katkı sağlayabiliyor.
Bu yaklaşımın temelinde ise çocuğun “Bunu neden yapmalıyım ya da yapmamalıyım?” sorusuna cevap bulabilmesi yatıyor.
Çocuğunuzdaki Bu Değişikliklere Dikkat Edin
Klinik Psikolog Eliz Avcı, ailelerin çocuklarında ortaya çıkan belirgin değişiklikleri gözlemlemesinin önemli olduğunu belirtiyor.
Sosyal çevreden uzaklaşma
Çocuğun arkadaşlarından, ailesinden veya daha önce keyif aldığı aktivitelerden belirgin biçimde uzaklaşması takip edilmesi gereken değişikliklerden biri olarak değerlendiriliyor.
Okul hayatında ani değişiklikler
Devamsızlığın artması, ders başarısında açıklanamayan düşüşler veya okula gitmek istememe gibi durumlar da dikkate alınması gereken işaretler arasında bulunuyor.
Yoğun öfke veya duygusal hissizlik
Sık ve yoğun öfke patlamalarının yanı sıra çocuğun daha önce önem verdiği olaylara karşı belirgin biçimde duyarsızlaşması da göz ardı edilmemeli.
Şiddet ve silahlara yoğun ilgi
Şiddet içeren içeriklere, silahlara veya kesici-delici aletlere karşı dikkat çekici ve yoğun bir ilgi oluşması, diğer davranış değişiklikleriyle birlikte değerlendirilmesi gereken bir durum olarak öne çıkıyor.
Akran ilişkilerinde ciddi sorunlar
Çocuğun akran zorbalığına maruz kalması kadar, başka çocuklara yönelik sürekli dışlayıcı, tehditkâr veya zorbalık içeren davranışlar sergilemesi de önem taşıyor.
Her Davranış Değişikliği Şiddet Anlamına Gelmiyor
Uzmanlar, çocuk veya ergenlerde görülen tek bir davranışın otomatik olarak şiddet eğilimi anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Ergenlik döneminde öfke, arkadaşlarla sorun yaşama, derslerde geçici başarı düşüşleri veya zaman zaman yalnız kalma isteği görülebiliyor.
Asıl dikkat edilmesi gereken noktanın değişikliğin belirgin, ani, yoğun ve süreklilik göstermesi olduğu belirtiliyor.
Bu nedenle ailelerin çocuklarını hemen etiketlemek veya her davranışı bir tehdit olarak değerlendirmek yerine, davranış değişikliğinin altında yatan nedenleri anlamaya çalışması gerekiyor.
Okul ve Aile İş Birliği Büyük Önem Taşıyor
Çocukların günlerinin önemli bir bölümünü geçirdiği okul ortamı, davranış değişikliklerinin fark edilmesi açısından da önemli bir alan oluşturuyor.
Öğretmenler ve okul psikolojik danışmanlarının çocukların okul içindeki davranışlarını gözlemleyebildiğine dikkat çeken uzmanlar, ailelerin çocuklarında önemli bir değişiklik fark etmeleri halinde okul ile iletişim kurmalarını öneriyor.
Aynı şekilde okulda fark edilen davranış değişikliklerinin aileyle paylaşılması, çocuğun hem evde hem de okulda nasıl bir süreç yaşadığının birlikte değerlendirilmesine yardımcı olabiliyor.
“Çocuğunuz Size Her Şeyi Anlatabilmeli”
Ailelerin çocuklarıyla kurduğu iletişimin, olası risklerin erken fark edilmesinde önemli bir rol oynadığı belirtiliyor.
Çocuğun zorbalık, tehdit, şiddet veya başka bir sorunla karşılaştığında ailesine başvurabilmesi için güvenli bir iletişim ortamının oluşturulması gerekiyor.
Çocuk, yaşadığı bir problemi anlattığında otomatik olarak cezalandırılacağını veya suçlanacağını düşünürse yaşadığı sorunları saklamayı tercih edebilir.
Bu nedenle uzmanlara göre ebeveynlerin yalnızca “Çocuğum nerede ve ne yapıyor?” sorusuna değil, “Çocuğum başına bir şey geldiğinde bana anlatabileceğini düşünüyor mu?” sorusuna da odaklanması gerekiyor.
Aileler Ne Yapmalı?
Klinik Psikolog Eliz Avcı'nın değerlendirmelerine göre ailelerin dikkat etmesi gereken başlıca noktalar şöyle:
Çocuğun davranışlarını yalnızca cezalandırmak yerine nedenlerini anlamaya çalışın.
Kuralların nedenlerini çocuğunuza açıklayın.
Davranışların olası sonuçları hakkında birlikte konuşun.
Ani ve belirgin davranış değişikliklerini göz ardı etmeyin.
Arkadaş çevresi ve okul hayatı hakkında yargılamadan iletişim kurun.
Akran zorbalığının hem mağduru hem de uygulayıcısı olabileceğini göz önünde bulundurun.
Yoğun öfke, sosyal çevreden uzaklaşma veya duygusal hissizlik gibi değişiklikleri takip edin.
Şiddet, silah veya kesici-delici aletlere yönelik yoğun ilgiyi diğer davranış değişiklikleriyle birlikte değerlendirin.
Gerektiğinde öğretmenler ve okul psikolojik danışmanlarıyla iş birliği yapın.
Sorunların büyümesini beklemeden gerektiğinde ruh sağlığı uzmanından destek alın.
Uzmanlara göre çocukları korumada en önemli adımlardan biri, korkuya dayalı bir kontrol mekanizması oluşturmak yerine çocuğun kendisini güvende hissedeceği, sorunlarını paylaşabileceği ve sınırların nedenlerini anlayabileceği bir aile ortamı oluşturmak.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.