HABERMAX. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Sanayi Dönüşümünü Hızlandırma Girişimi (ITA), Türkiye’de düşük karbonlu sanayi yatırımlarını artırmak amacıyla yeni bir iş birliği başlattı. İki yıl sürecek ITA Türkiye Proje Hızlandırma Programı ile alüminyum, çimento, gübre ve çelik sektörlerinde 25’in üzerinde projenin yatırım aşamasına taşınması hedefleniyor.

Türkiye’nin sanayide yeşil dönüşüm sürecini hızlandıracak önemli bir iş birliği hayata geçiriliyor. Sanayi Dönüşümünü Hızlandırma Girişimi (Industrial Transition Accelerator – ITA) ile T.C. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, temiz sanayi projelerinin geliştirilmesi ve yatırımların önündeki engellerin kaldırılması amacıyla ITA Türkiye Proje Hızlandırma Programı'nı başlattı.
Program kapsamında, özellikle enerji yoğun sektörlerde karbon emisyonlarının azaltılması, üretim süreçlerinin daha çevreci hâle getirilmesi ve Türkiye sanayisinin uluslararası rekabet gücünün artırılması amaçlanıyor.
Alüminyum, çimento, kimyasallar (gübre) ve çelik sektörlerini kapsayan program, ticari ölçekte uygulanabilecek düşük karbonlu üretim projelerinin geliştirilmesine ve nihai yatırım kararı aşamasına daha hızlı ulaşmasına destek verecek.
25'in Üzerinde Proje İçin Yatırım Fırsatı
ITA tarafından yapılan ilk analizler, öncelikli dört sektörde ilerleme kaydedilmesine destek olunabilecek 25'in üzerinde mevcut proje bulunduğunu ortaya koyuyor.
Bu projeler arasında gübre sektöründe kamuoyuna duyurulmuş ticari ölçekli düşük karbonlu bir proje, yerli şirketlerin değerlendirdiği 10 potansiyel proje ve çimento ile gübre sektörlerinde yeni yatırımların önünü açabilecek iki pilot proje bulunuyor.
Ayrıca çimento ve çelik sektörlerinde, kısmi karbonsuzlaştırma teknolojilerini kullanan ancak henüz nihai yatırım kararına ulaşamayan 15 proje de programın çalışma alanları arasında yer alıyor.
Programın temel hedeflerinden biri, henüz fikir ve değerlendirme aşamasında bulunan projeleri somut yatırım girişimlerine dönüştürmek.
Yatırımların Önündeki Dört Temel Engel Aşılacak
ITA'nın sektör temsilcileri, proje geliştiricileri, finans kuruluşları ve kamu kurumlarıyla yaptığı görüşmeler sonucunda temiz sanayi yatırımlarının önündeki dört temel engel belirlendi.
Bunların başında düşük emisyonlu ürünlere yönelik uzun vadeli satın alma anlaşmalarının yetersizliği geliyor. Bunun yanında karbon fiyatlandırması, Avrupa Birliği Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) ve yerel izin süreçlerindeki belirsizlikler de yatırımları yavaşlatıyor.
Tedarik zincirindeki eksiklikler, uygun maliyetli alternatif yakıtlara ve ham maddelere erişim sorunları ile hidrojen ve karbondioksit taşınması ve depolanmasına yönelik altyapı ihtiyacı da önemli başlıklar arasında bulunuyor.
Dördüncü temel engel ise yeni teknolojilerin ilk uygulamalarına yönelik finansman olanaklarının sınırlı olması. Program, bu sorunların çözümüne yönelik somut adımlar geliştirmeyi hedefliyor.
5 Milyar Avroluk Yatırım Hedefiyle İş Birliği
ITA Türkiye Proje Hızlandırma Programı, Türkiye Sanayi Karbonsuzlaştırma Yatırım Platformu (TIDIP) ile yakın iş birliği içerisinde yürütülecek.
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı öncülüğünde, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD), Dünya Bankası, Uluslararası Finans Kurumu (IFC) ve diğer uluslararası kuruluşların desteğiyle oluşturulan TIDIP, 2030 yılına kadar 5 milyar avroluk yatırımı harekete geçirmeyi hedefliyor.
Glasgow Net Sıfır Finans İttifakı (GFANZ) da finans kuruluşları ve yatırımcıların sürece katılımını destekleyecek. ITA ise yatırım yapılabilir nitelikteki temiz sanayi projelerinin geliştirilmesine ve finansmana erişmesine katkı sunacak.
Bakan Kacır: Türkiye Sanayide Güçlü Bir Konumda
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin köklü üretim kabiliyetleri, uluslararası pazarlara stratejik erişimi ve yenilenebilir enerji potansiyeli sayesinde sanayide karbonsuzlaşmayı hızlandırmak için güçlü bir konumda olduğunu belirtti.
Kacır, önceliklerinin gelecek vadeden projelerin uygulamaya geçiş sürecinde karşılaştıkları engelleri aşmalarına yardımcı olmak olduğunu ifade etti.
ITA ile kurulan ortaklık ve TIDIP ile yürütülecek çalışmalar sayesinde kilit sektörlerde finansmana erişebilecek daha güçlü bir temiz sanayi proje havuzu oluşturmayı hedeflediklerini belirten Kacır, iş birliğinin Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon vizyonu doğrultusunda önemli bir adım olduğunu vurguladı.
BM'den Temiz Sanayi Vurgusu
BM İklim Değişikliği Sekreteri Simon Stiell de temiz sanayinin ekonomik büyüme, istihdam, ihracat ve enerji güvenliği açısından büyük önem taşıdığını belirtti.
Temiz enerji alanında yakalanan ivmenin temiz sanayi yatırımlarına dönüştürülmesi gerektiğine dikkat çeken Stiell, hükümetlerin, sanayi kuruluşlarının ve finans dünyasının ortak hareket etmesinin karbonsuzlaşma sürecini hızlandıracağını ifade etti.
Türkiye'nin İhracat Rekabetçiliği İçin Kritik Adım
Türkiye'nin Avrupa Birliği başta olmak üzere büyük ihracat pazarlarıyla güçlü ticari ilişkileri, sanayide düşük karbonlu üretime geçişi daha önemli hâle getiriyor.
Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında ithal ürünlerin karbon emisyonlarına yönelik uygulamaları, Türk sanayisinin üretim süreçlerini dönüştürmesini stratejik bir gereklilik hâline getiriyor.
Türkiye'nin 2053 net sıfır emisyon hedefi, 2025 yılında kabul edilen İklim Kanunu, Emisyon Ticaret Sistemi pilot uygulaması ve TIDIP gibi girişimler de bu dönüşümün önemli yapı taşlarını oluşturuyor.
Türkiye İçin Yeni Yol Haritası Aralık Ayında Açıklanacak
Programın hazırlık çalışmaları kapsamında ITA tarafından Ekim 2026'da Ankara'da düzenlenen Build Clean Now (Temiz Sanayiyi Şimdi İnşa Et) çalıştayında kamu, sanayi, finans ve enerji sektörlerinden 40'ın üzerinde lider bir araya geldi.
Çalıştayda Türkiye'deki temiz sanayi yatırımlarının önündeki engeller ve yatırım süreçlerinin hızlandırılması için atılması gereken adımlar değerlendirildi.
ITA ve programın uygulama ortağı Boston Consulting Group (BCG), aralık ayında Türkiye İçgörü Raporu'nu yayımlayacak. Raporda Türkiye'nin temiz sanayi alanındaki yatırım fırsatları, mevcut engeller ve çözüm önerileri ele alınacak.
İki yıl boyunca yürütülecek programın, Türkiye'nin düşük karbonlu üretim kapasitesini artırması, sanayide yeni yatırım alanları oluşturması ve uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü desteklemesi bekleniyor.




Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.