16 Kasım 2026
HaberMax LogoGerçek Haberin Kaynağı
DOLAR48.79▲ %0.05
EURO56.05▼ %0.12
ALTIN (GR)6.870▲ %1.05
ÇEYREK11.300▲ %0.80
Son Dakika
Haberler/SAĞLIK+/SOSYAL MEDYADAKİ GIDA İDDİALARINA UZMANLARDAN UYARI: HER DOĞAL OLAN GÜVENLİ DEĞİL!

SOSYAL MEDYADAKİ GIDA İDDİALARINA UZMANLARDAN UYARI: HER DOĞAL OLAN GÜVENLİ DEĞİL!

SOSYAL MEDYADAKİ GIDA İDDİALARINA UZMANLARDAN UYARI: HER DOĞAL OLAN GÜVENLİ DEĞİL!
SOSYAL MEDYADAKİ GIDA İDDİALARINA UZMANLARDAN UYARI: HER DOĞAL OLAN GÜVENLİ DEĞİL!
Aa
Okuma Boyutu
Standart Boyut (%100)

HABERMAX. Sosyal medyada hızla yayılan gıda ve beslenme içeriklerindeki bilgi kirliliği uzmanların gündemine taşındı. İKON26 kapsamında düzenlenen bilimsel oturumda uzmanlar, araştırma sonuçlarının bağlamından koparılarak paylaşılmasının toplumda yanlış algılara ve gereksiz endişelere neden olduğuna dikkat çekti. Uzmanlar, “Doğal olan her zaman güvenlidir” ve “E kodlu katkı maddeleri zararlıdır” gibi yaygın inanışların bilimsel açıdan doğru olmadığını vurguladı.

gorsel

GIDA GÜVENLİĞİNDE BİLİMSEL DEĞERLENDİRME ÖNE ÇIKTI

İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) tarafından düzenlenen 13. Ulusal İSTAHED Aile Hekimliği Kongresi (İKON26) kapsamında, “Gıda Güvenliğinde Bilim Temelli Risk Değerlendirmesi” başlıklı özel bir oturum gerçekleştirildi.

Oturumda, sosyal medya üzerinden yayılan sansasyonel gıda açıklamaları, bilimsel araştırmaların doğru yorumlanması, gıda katkı maddelerinin güvenliği ve toplumun doğru bilgilendirilmesi konuları ele alındı.

İKON26 Kongre Başkanı Uzm. Dr. Çınla Nişli Kaya'nın başkanlık ettiği oturumda, Gazi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı ve FAO/WHO Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzman Komitesi (JECFA) Üyesi Prof. Dr. Bensu Karahalil ile Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel önemli değerlendirmelerde bulundu.

BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR BAĞLAMINDAN KOPARILMAMALI

Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel, sosyal medyada bilimsel araştırmaların çoğu zaman seçilerek paylaşıldığını ve sonuçların gerçek kapsamından uzaklaştırıldığını belirtti.

Bilimsel literatürde “cherry picking” olarak tanımlanan bu yaklaşımın, yalnızca bir görüşü destekleyen araştırmaların öne çıkarılması ve diğer bilimsel bulguların göz ardı edilmesi anlamına geldiğini ifade etti.

Demirel, bir araştırmanın bilimsel dergide yayımlanmış olmasının, sonuçlarının toplumun tamamı için geçerli olduğu anlamına gelmediğini vurguladı.

Bilimsel iddiaların değerlendirilmesinde dört temel sorunun sorulması gerektiğine dikkat çeken Demirel, kanıtın bulunup bulunmadığı, hangi düzeyde olduğu, ne kadar güvenilir olduğu ve gerçekte neyi gösterdiğinin sorgulanması gerektiğini söyledi.

GLUTENSİZ BESLENME ÖRNEĞİYLE YANLIŞ YORUMLAMAYA DİKKAT ÇEKTİ

Bilimsel araştırmaların yanlış genellenmesine örnek olarak glutensiz beslenme konusunu gösteren Demirel, belirli bir hasta grubunda yapılan araştırmanın sonuçlarının bütün topluma uygulanamayacağını ifade etti.

Gastroenteroloji polikliniğine başvuran belirli hastalar üzerinde gerçekleştirilen bir araştırmanın, toplumun tamamının gluten tüketimini sınırlandırması gerektiği şeklinde yorumlanmasının yanlış beslenme önerilerine yol açabileceğini belirtti.

Demirel'e göre sağlıklı beslenme konusunda yalnızca bir makaleyi kaynak göstermek yeterli değil. Araştırmaların sistematik biçimde değerlendirilmesi, kişinin sağlık durumu ve ihtiyaçlarıyla birlikte ele alınması gerekiyor.

E KODLU KATKI MADDELERİ ZARARLI MI?

Prof. Dr. Bensu Karahalil, sosyal medyada sıkça karşılaşılan “E kodlu katkı maddeleri zararlıdır” iddiasının bilimsel temelde doğru bir genelleme olmadığını açıkladı.

E kodlarının gıda katkı maddelerini tanımlamak için kullanılan bir numaralandırma sistemi olduğunu belirten Karahalil, bu maddelerin güvenliğinin toksikolojik çalışmalar, bilimsel araştırmalar ve uluslararası değerlendirme mekanizmalarıyla belirlendiğini ifade etti.

Karahalil, değerlendirmelerde kullanım koşulları ve insanların bu maddelere hangi miktarlarda maruz kaldığının dikkate alınması gerektiğini vurguladı.

TEHLİKE İLE RİSK AYNI ŞEY DEĞİL

Gıda güvenliği konusunda en önemli ayrımlardan birinin tehlike ve risk kavramları olduğunu belirten Karahalil, bir maddenin zarar verme potansiyeline sahip olmasının, o maddeye maruz kalan herkesin mutlaka zarar göreceği anlamına gelmediğini söyledi.

Bu ayrımı köpek balığı örneğiyle açıklayan Karahalil, denizde köpek balığının bulunmasının bir tehlike olduğunu, ancak gerçek riskin onunla hangi koşullarda karşılaşıldığına bağlı bulunduğunu ifade etti.

Benzer şekilde gıda maddelerinin değerlendirilmesinde de yalnızca olası zararlı özelliklere değil, tüketim miktarına, maruziyet süresine ve gerçek yaşam koşullarına bakılması gerektiğinin altını çizdi.

DOĞAL OLAN HER ZAMAN GÜVENLİ, SENTETİK OLAN HER ZAMAN ZARARLI DEĞİL

Oturumun soru-cevap bölümünde toplumda yaygın olan doğal ve sentetik gıda tartışmaları da gündeme geldi.

Prof. Dr. Bensu Karahalil, bir maddenin doğal kaynaklı olmasının otomatik olarak güvenli, sentetik kaynaklı olmasının ise zararlı olduğu anlamına gelmediğini belirtti.

Güvenlilik değerlendirmesinde maddenin özellikleri, maruziyet miktarı ve kullanım koşullarının esas alınması gerektiğini söyledi.

Prof. Dr. Zehra Büyüktuncer Demirel ise sağlıklı beslenmenin tek bir gıda üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Bir besinin mucize olarak sunulmasının veya başka bir besinin zehir olarak nitelendirilmesinin doğru olmadığını belirten Demirel, beslenme düzeninin bütünüyle değerlendirilmesinin önemini vurguladı.

BİLİMSEL BİLGİ TOPLUMA DOĞRU VE ANLAŞILIR AKTARILMALI

Prof. Dr. Bensu Karahalil, gıda güvenliği konusunda bilimsel bilginin üretilmesi kadar doğru aktarılmasının da önemli olduğunu ifade etti.

Bilim insanlarına, uzmanlara ve ilgili kurumlara önemli sorumluluklar düştüğünü belirten Karahalil, bilimsel verilerin şeffaf, tutarlı, zamanında ve herkesin anlayabileceği bir dille paylaşılması gerektiğini söyledi.

Uzmanlara göre yanlış bilgilendirmeyle mücadelede araştırmaların kaynaklarının doğrulanması, açıklama yapan kişilerin uzmanlık alanlarının dikkate alınması ve bilimsel verilerin bütün yönleriyle değerlendirilmesi büyük önem taşıyor.

ÇINLA NİŞLİ KAYA: AİLE HEKİMLERİ DOĞRU BİLGİYE ULAŞILMASINDA ÖNEMLİ SORUMLULUK TAŞIYOR

İKON26 Kongre Başkanı ve oturum başkanı Uzm. Dr. Çınla Nişli Kaya, gıda güvenliğinin yalnızca beslenmeyle ilgili olmadığını, doğrudan toplum sağlığını ilgilendiren önemli bir halk sağlığı konusu olduğunu belirtti.

Kongre kapsamında gerçekleştirilen oturumun bilimsel farkındalığı artırmayı hedeflediğini ifade eden Kaya, aile hekimlerinin koruyucu sağlık hizmetleri kapsamında toplumun doğru ve güvenilir bilgiye ulaşmasında önemli görev üstlendiğini söyledi.

Kaya, İKON26'nın yalnızca güncel bilimsel gelişmeleri paylaşmayı değil, toplum sağlığını ilgilendiren konularda bilimsel farkındalığı artırmayı da amaçladığını dile getirdi.

BİLGİ KİRLİLİĞİYLE MÜCADELEDE ORTAK SORUMLULUK ÇAĞRISI

Oturumun sonunda gıda ve beslenme alanındaki bilgi kirliliğiyle mücadelenin yalnızca bireylere bırakılmaması gerektiği vurgulandı.

Sağlık profesyonelleri, akademisyenler, kamu kurumları, meslek örgütleri ve gıda sektörünün ortak sorumluluk üstlenmesi gerektiğine dikkat çekildi.

Uzmanlar, toplumda gıda okuryazarlığının artırılması, bilimsel kaynakların daha erişilebilir hale getirilmesi ve yanıltıcı sağlık açıklamalarından kaçınılması çağrısında bulundu.

Oturumun ortak mesajı ise net oldu: Gıda ve beslenme konusunda her duyulan bilgiye inanmak yerine bilimsel kanıtlara başvurmak, araştırmaları doğru değerlendirmek ve güvenilir uzmanların açıklamalarını dikkate almak gerekiyor.

gorsel

Oküloplastik Cerrahi Sadece Estetik Değil, Göz Sağlığını da Koruyor

Yorumlar (0)

İlk yorumu siz yapın.

Bir Yorum Bırakın

Bot Doğrulaması: 0 + 0 = ?
📲
Masaüstüne Ekle
HaberMax'i tek tıkla açın