Vatandaşlıktan Çıkma ve Çıkarılma Aynı Şey mi?

Vatandaşlıktan kendi isteğiyle ayrılmak ile devlet kararıyla vatandaşlıktan çıkarılmak hukuken farklı süreçlerdir. Peki şartlar nelerdir, geri dönüş mümkün mü?

Vatandaşlık hukuku, kişinin devlete olan aidiyet bağını düzenleyen en temel alanlardan biridir. Ancak “vatandaşlıktan çıkma” ile “vatandaşlıktan çıkarılma” kavramları çoğu zaman birbiriyle karıştırılıyor. Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan Avukat Özge Özmen Korkut, iki kavram arasındaki temel farklara dikkat çekti.

Kişinin İradesi mi, Devletin Kararı mı?

Korkut’a göre vatandaşlıktan çıkma, kişinin kendi iradesine bağlı olarak ve belirli şartları yerine getirmesi halinde mümkün olan bir işlemdir. Buna karşılık vatandaşlıktan çıkarılma ise tamamen devlet iradesine bağlıdır ve kişinin rızası aranmaz.

---

Vatandaşlıktan Çıkma Şartları

Vatandaşlıktan çıkmak isteyen kişinin bazı koşulları sağlaması gerekir. Bu şartların temel amacı, kişinin “vatansız” kalmasının önüne geçmektir.

Bu kapsamda;

• Kişinin başka bir ülke vatandaşlığına sahip olması ya da o ülkenin vatandaşlığını kazanacağına dair güçlü bir güvence bulunması,
• Askerlik yükümlülüğü açısından bir engelinin olmaması,
• Vergi ve benzeri kamu borçlarının bulunmaması

gerekmektedir.

Ancak tüm bu şartlar sağlansa bile son karar devlete aittir. Başvurunun mutlaka kabul edileceğine dair kesin bir kural bulunmamaktadır.

---

Yeniden Türk Vatandaşı Olmak Mümkün mü?

Vatandaşlıktan kendi isteğiyle çıkan kişiler için yeniden Türk vatandaşlığını kazanma imkânı mevcuttur. Korkut, kişinin talebi üzerine tekrar vatandaşlığa alınmasının mümkün olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle çifte vatandaşlığı kabul etmeyen bir ülkenin vatandaşlığını kazanma garantisi olan kişiler, Türk vatandaşlığından çıkma yoluna başvurabiliyor.

---

Vatandaşlıktan Çıkarılma Nedir?

Vatandaşlıktan çıkarılma ise farklı bir hukuki statüye sahiptir. Özellikle devlet aleyhine işlenen bazı suçlar söz konusu olduğunda, kişiler devlet kararıyla vatandaşlıktan çıkarılabilir.

Bu işlem tamamen devlet iradesine bağlıdır ve kişinin rızası aranmaz. Tekrar vatandaşlığa alınmaları ise istisnai bir durumdur ve yine devletin takdirine bağlıdır. Bu yönüyle vatandaşlıktan çıkarılma, geri dönüşü oldukça sınırlı bir yol olarak değerlendirilmektedir.