HABERMAX. Büyük ölçekli inşaat projelerinde koordinasyon sorunlarına çözüm arayan Mimar Işıl Yıldız, geliştirdiği Akıllı Koordinasyon Çerçevesi (ICF) ve İstanbul Dönüşüm Teorisi (ITT) ile tasarım, mühendislik, altyapı ve deprem dayanıklılığını bütünleşik bir planlama yaklaşımıyla ele alıyor.
Türkiye’de büyük ölçekli kurumsal inşaat projelerinde edindiği mesleki deneyimi akademik bir yaklaşımla sistematik hale getiren Mimar Işıl Yıldız, kentsel dönüşüm süreçlerinde koordinasyonun önemine dikkat çekiyor. Yıldız’ın geliştirdiği Intelligent Coordination Framework (ICF) ve İstanbul Dönüşüm Teorisi (Istanbul Transformation Theory – ITT), proje yönetiminden kent ölçeğindeki dönüşüme uzanan bütünleşik bir planlama yaklaşımı sunmayı amaçlıyor.
Büyük ölçekli projelerde mimari tasarım, mühendislik sistemleri, kamu kurumlarının onay süreçleri ve yapım kararlarının birbiriyle bağlantılı ilerlemesi gerektiğini belirten Yıldız, koordinasyonun yalnızca projenin sonunda yapılan bir kontrol olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor.
ICF: Proje yönetiminde bütünleşik koordinasyon
Mimar Işıl Yıldız’ın geliştirdiği Akıllı Koordinasyon Çerçevesi (ICF), inşaat projelerinde farklı disiplinlerin kararlarını birbirinden bağımsız süreçler olarak değil, karşılıklı etkileşim içinde değerlendirmeyi esas alıyor.
Mimari bir kararın mühendislik sistemlerinden yapım yöntemine, proje takviminden maliyetlere kadar birçok alanı etkileyebildiğine işaret eden Yıldız, tasarım, mühendislik, mevzuat, yapım ve kalite güvencesinin proje başlangıcından itibaren birlikte ele alınması gerektiğini ifade ediyor.
Yıldız, geliştirdiği yaklaşımı şu sözlerle anlatıyor:
“Projelerin ölçeği büyürken kararlar birbirinden bağımsız alınamaz. Koordinasyon, projenin sonunda yapılan bir kontrol faaliyeti değil; sürecin en başında kurulan bütünleşik bir sistem olmalı.”
Bir cephe tasarımının yalnızca estetik veya maliyet açısından değerlendirilmesinin yeterli olmadığını belirten Yıldız; statik yükler, yangın güvenliği, belediye onayları, malzeme tedariki ve şantiye uygulamalarının da aynı karar sürecinde dikkate alınması gerektiğini söylüyor.
Bu bağlantıların erken kurulmasının revizyonları, tekrarlayan işleri ve zaman kayıplarını azaltmaya yardımcı olabileceğini ifade eden Yıldız, ICF yaklaşımıyla proje verimliliğinin artırılmasını hedefliyor.
İstanbul Dönüşüm Teorisi: Kentsel dönüşüme kent ölçeğinde bakış
Yıldız, proje ölçeğinde geliştirdiği bütünleşik koordinasyon yaklaşımını mahalle ve metropolitan kent ölçeğine taşıyarak İstanbul Dönüşüm Teorisi’ni (ITT) geliştirdi.
Bu yaklaşımın temelinde, kentsel dönüşümün yalnızca mevcut binaların yenilenmesinden ibaret olmadığı düşüncesi bulunuyor. Özellikle yüksek deprem riski taşıyan büyük kentlerde altyapı, ulaşım, enerji, sosyal donatı alanları, çevresel performans ve uzun vadeli dayanıklılığın birlikte planlanması gerektiği vurgulanıyor.
Yıldız, ITT yaklaşımını açıklarken şu değerlendirmede bulunuyor:
“Binlerce konutun yenilendiği bir bölgede altyapı, ulaşım, sosyal donatı, enerji, çevresel performans ve uzun vadeli dayanıklılık dönüşümün ayrılmaz bir parçasıdır.”
İstanbul gibi yoğun nüfuslu ve deprem riski taşıyan kentlerde dönüşüm kararlarının yalnızca bina ölçeğinde alınmasının yeterli olmayacağını belirten Yıldız, altyapı sistemleri, yönetişim mekanizmaları, teknoloji ve toplum katılımının da planlamaya dahil edilmesi gerektiğini ifade ediyor.
Deprem dayanıklılığı yalnızca binalarla sınırlı değil
Kentsel dönüşüm tartışmalarında yapı güvenliği önemli bir yer tutarken, afet sonrasında kent yaşamının sürdürülebilmesi de kritik başlıklar arasında bulunuyor.
Mimar Işıl Yıldız’a göre bir kentin dayanıklılığı, binaların taşıyıcı sistemleri kadar ulaşımın, altyapının, acil müdahale erişiminin ve temel hizmetlerin çalışabilirliğiyle de yakından ilişkili.
Bu nedenle ITT yaklaşımı, deprem dayanıklılığını daha geniş bir kentsel sistem çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlıyor. Afet sonrasında hastanelere ve toplanma alanlarına erişimin sürdürülmesi, temel altyapı hizmetlerinin devam etmesi ve farklı kurumların koordineli çalışabilmesi, bütünleşik planlamanın önemli unsurları arasında yer alıyor.
Bu çerçevede kentsel dönüşümün, yapıların yenilenmesinin yanında kent genelindeki risklerin azaltılması ve yaşamın sürdürülebilirliğinin desteklenmesiyle birlikte ele alınması gerektiği vurgulanıyor.
Akıllı şehirler ve veri temelli planlama
Akıllı şehir uygulamalarında veri paylaşımı, teknoloji entegrasyonu ve kurumlar arası koordinasyon giderek daha fazla önem kazanıyor. Türkiye’nin 2030 Ulusal Akıllı Şehirler Stratejisi ve Eylem Planı da şehir yönetiminde akıllı şehir uygulamalarına yönelik politika çerçevesi sunuyor.
Mimar Işıl Yıldız, ICF ve ITT yaklaşımlarında ele alınan koordinasyon sorunlarının yalnızca İstanbul’a özgü olmadığını belirtiyor. Farklı ülkelerdeki büyük kentlerin de deprem riski, altyapı ihtiyaçları, ulaşım sistemleri ve çevresel dönüşüm gibi ortak meselelerle karşı karşıya olduğunu ifade ediyor.
Yıldız, Tokyo, San Francisco ve Mexico City gibi sismik hareketliliğin yaşandığı metropolitan kentlerde yapı güvenliği ile altyapı, ulaşım ve çevresel gelişmenin birlikte değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Geliştirdiği çerçevelerin farklı kentlerin koşullarına uyarlanabilecek planlama ilkeleri sunmasını hedeflediğini belirten Yıldız, her kentin kendi yapısal, ekonomik, sosyal ve yönetsel özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini vurguluyor.
Küresel ölçekte uygulanabilir bir yaklaşım hedefi
ICF ve ITT, farklı ölçeklerdeki koordinasyon ihtiyaçlarını ortak bir planlama anlayışı içinde değerlendirmeyi amaçlıyor. ICF, proje düzeyinde disiplinler arası kararların uyumuna odaklanırken ITT, bu bütünleşik yaklaşımı mahalle ve kent ölçeğindeki dönüşüm süreçlerine taşıyor.
Yıldız, gelecekte büyük ölçekli projelerin başarısının yalnızca tamamlanma süresi veya maliyet üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, kararların ne kadar erken koordine edildiği ve uzun vadeli dayanıklılık hedeflerinin planlamaya ne ölçüde dahil edildiğinin de önemli olacağını ifade ediyor.
Mimar Işıl Yıldız’ın geliştirdiği bu iki yaklaşım, kentsel dönüşümde koordinasyon, verimlilik ve deprem dayanıklılığı konularını birlikte ele alan bir planlama çerçevesi olarak öne çıkıyor. Yaklaşımların farklı projelerdeki etkilerinin değerlendirilebilmesi için ise uygulama sonuçları, ölçülebilir performans göstergeleri ve bağımsız değerlendirmeler önem taşıyor.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.