HABERMAX. İzmir’in kent gündeminde yaklaşık 40 yıldır önemli bir yer tutan ve kamuoyunda “Basmane Çukuru” olarak bilinen alanda çözüm için yeni bir aşamaya geçildi. Konak ilçesi İsmet Kaptan Mahallesi’ndeki 1039 ada 8 parselde bulunan taşınmazla ilgili hukuki ve idari belirsizliklerin giderilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında taraflar arasında yeni bir protokol imzalandı.
gorselİzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılan açıklamada, yeni düzenlemeyle belediyenin daha önce yüzde 30 olarak belirlenen hakkının somut ve uygulanabilir bir kamu varlığına dönüştürülmesinin hedeflendiği bildirildi.
Basmane’nin Geçmişi Yaklaşık 40 Yıl Öncesine Uzanan Bir Dosya
Basmane alanındaki planlama ve yapılaşma süreci bugünkü belediye yönetiminden çok daha önce başladı.
Alan, 1985 yılında hazırlanan uygulama imar planında özel projeye göre yapılaşmaya konu edilirken, 1986 yılında yapılan plan değişikliğiyle bölgede Emsal 5, serbest yükseklik ve özel projeye göre uygulama esasları belirlendi.
20 Ağustos 1991 tarihli 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı’nda ise eski ESHOT garaj alanı, “C Bölgesi – Otel ve Kongre Merkezi” olarak planlandı.
Böylece alanın daha önceki dönemlerde belirlenen yapılaşma kararları devam ettirildi.
“Mevcut Yönetim Yeni İmar Hakkı Vermedi” Açıklaması
İzmir Büyükşehir Belediyesi açıklamasında, Basmane alanına ilişkin mevcut yönetim döneminde yeni bir imar hakkı oluşturulmadığı özellikle vurgulandı.
Belediye yönetimi, daha önce yapılaşmaya kapalı olan bir alanın yeni bir kararla yapılaşmaya açılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını belirtirken, aksine koruma kurulu kararları doğrultusunda alandaki yapılaşma yüksekliğinin sınırlandırıldığına dikkat çekti.
Dünya Ticaret Merkezi Projesi Yarım Kaldı
Basmane’deki tartışmaların önemli dönüm noktalarından biri 1997 yılında yaşandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi ile yüklenici şirketler arasında kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalanırken, bölgede Dünya Ticaret Merkezi olarak planlanan yatırımın hayata geçirilmesi için çalışmalara başlandı.
Ancak proje, imar planları ve ruhsatlara ilişkin ortaya çıkan yargı süreçleri nedeniyle tamamlanamadı.
Sonraki yıllarda yüklenici şirketlerin mali sorunları nedeniyle Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) da sürece dahil oldu.
Bunun ardından taşınmaz üzerindeki haklar, ipotekler, kamu alacakları ve sözleşmeler nedeniyle dosya çok daha karmaşık bir hukuki yapıya dönüştü.
Belediyenin Payı 2009’da Yüzde 30’a Çıkarıldı
Basmane dosyasındaki en önemli gelişmelerden biri ise 2009 yılında gerçekleşti.
Dönemin İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Aziz Kocaoğlu döneminde yapılan protokolle, belediyenin projeden kaynaklanan payı yüzde 11’den yüzde 30’a çıkarıldı.
Söz konusu yüzde 30’luk payın Belediye Hizmet Binası olarak değerlendirilmesi kararlaştırıldı.
Ancak geçen yıllar içerisinde belediyenin yüzde 30 oranındaki hakkının hangi bağımsız yapılara veya bölümlere karşılık geleceği, tapu kayıtlarında nasıl güvence altına alınacağı ve taşınmazın üçüncü kişilere devredilmesi halinde belediyenin hakkının nasıl korunacağı konusunda uygulanabilir ve kesin bir hukuki güvence oluşturulamadı.
Dava Süreçleri Yıllardır Devam Ediyor
Basmane alanına ilişkin hukuki mücadele de yıllar içerisinde farklı dava dosyalarıyla devam etti.
2019 yılında yüklenici şirket tarafından İzmir Büyükşehir Belediyesi aleyhine dava açıldı. 2020 yılında sözleşmenin feshedilmesine yönelik karar alınırken, 2021 yılında İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından da sözleşmenin feshi, tapu iptali ve tescil ile tazminat taleplerini içeren ayrı bir dava süreci başlatıldı.
Bugün gelinen noktada uyuşmazlığın yalnızca birkaç dava dosyasından ibaret olmadığına dikkat çekiliyor.
Dosya; yaklaşık 30 yıllık sözleşme ilişkilerinin yanı sıra tapu kayıtları, TMSF alacakları, hukuki kısıtlamalar, geçmiş ihale süreçleri, imar kararları ve ruhsat konularını da kapsayan çok boyutlu bir yapıya sahip.
Yeni Protokolle Belediyenin Hakkı Somutlaştırılacak
İzmir Büyükşehir Belediyesi, devam eden yargı süreçlerinin ne kadar süreceğinin ve ortaya çıkabilecek mali sonuçların önceden kesin biçimde öngörülememesi nedeniyle alternatif bir çözüm modeli üzerinde çalıştı.
Bu çalışmalar sonucunda ilgili taraflarla bir protokol imzalandı.
Protokolün öne çıkan maddelerinden biri, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin ileride ortaya çıkabilecek maddi yükümlülüklerden muaf tutulması ve 2009 yılında belirlenen yüzde 30’luk belediye hakkının açık biçimde güvence altına alınması oldu.
Yaklaşık 104 Bin Metrekarelik İnşaat Alanında Belediye Payı Belirlenecek
Yeni model kapsamında yaklaşık 104 bin metrekare emsale esas inşaat alanı üzerinden hesaplanan yüzde 30’luk belediye hakkının, diğer yapılardan fiziksel ve işlevsel olarak ayrılacak bağımsız bir Belediye Hizmet Binası şeklinde somutlaştırılması planlanıyor.
Bu düzenlemeyle yıllardır sözleşmesel bir hak olarak ifade edilen yüzde 30’luk payın;
alanı belirlenmiş,
kullanım amacı netleştirilmiş,
bağımsız hale getirilmiş,
tapu karşılığı oluşturulmuş
bir kamu varlığına dönüştürülmesi hedefleniyor.
TMSF Sürecin Doğrudan Tarafı Olacak
Protokolde TMSF’nin rolü de dikkat çekiyor.
TMSF tarafından gerçekleştirilecek Ticari ve İktisadi Bütünlük İhalesi kapsamında hazırlanacak şartnamede, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin sahip olduğu hakların ve protokolle belirlenen diğer güvencelerin açık şekilde yer alması öngörülüyor.
Ayrıca oluşturulacak bağımsız yapının ve belediyeye bırakılacak bağımsız bölümlerin gerekli hukuki güvenceler sağlandıktan sonra tapuda İzmir Büyükşehir Belediyesi adına tescil edilmesi planlanıyor.
Basmane Çözümü Kültürpark’ı da Etkileyecek
Basmane dosyasının İzmir açısından önemi yalnızca 1039 ada 8 parsel ile sınırlı görülmüyor.
İzmir Büyükşehir Belediyesi'nin açıklamasına göre Kültürpark içerisinde halen çeşitli belediye birimleri tarafından kullanılan holler yaklaşık 27 bin metrekarelik bir alanı kaplıyor.
Planlama çalışmalarında ekonomik ve fiziksel ömrünü tamamlayan bu yapıların kaldırılması ve söz konusu alanların yeniden yeşil alan olarak Kültürpark’a kazandırılması öngörülüyor.
Belediye Hizmetleri Kent Merkezinde Toplanabilecek
Basmane’de oluşturulması planlanan bağımsız Belediye Hizmet Binası, belediye birimlerinin kent merkezinde daha düzenli ve kalıcı bir yapıda toplanmasına imkân sağlayabilir.
Bu modelin hayata geçirilmesi halinde Kültürpark içerisindeki belediye hizmet kullanımlarının azaltılması, mevcut hollerin kaldırılması ve yaklaşık 27 bin metrekarelik alanın yeniden yeşil alan olarak değerlendirilmesi hedefleniyor.
Böylece Basmane’de yıllardır çözülemeyen bir taşınmaz sorununun yanı sıra Kültürpark’ın yeşil alan kimliğinin güçlendirilmesine yönelik yeni bir imkân oluşturulması amaçlanıyor.
“Geçmişteki Çalışmalar Reddedilmiyor”
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Basmane dosyasının geçmişinde görev yapan belediye başkanlarının, belediye meclislerinin, bürokratların ve ilgili kamu kurumlarının farklı dönemlerde ortaya koyduğu çözüm arayışlarının kurumsal hafızanın bir parçası olduğunu belirtti.
Yeni adımın geçmiş dönemlerde yapılan çalışmaları yok sayan bir yaklaşım olmadığı vurgulanırken, yaklaşık 40 yıllık süreçte ortaya çıkan sözleşmesel ve hukuki birikimin dikkate alınarak mevcut belediye hakkının daha güçlü bir güvenceye kavuşturulmasının amaçlandığı ifade edildi.
Hedef: Basmane’yi Kente Kazandırmak
İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasına göre yeni süreçte üç temel hedef öne çıkıyor: Belediyenin mevcut yüzde 30’luk hakkının korunması, Basmane alanının kente kazandırılması ve Kültürpark’ın yeşil alan niteliğinin güçlendirilmesi.
Belediye yönetimi, bundan sonraki süreçte hukuki, teknik ve mali çalışmaların kamu yararı, belediyenin hak ve menfaatlerinin korunması ve kamu kaynaklarının etkin kullanılması ilkeleri doğrultusunda sürdürüleceğini bildirdi.
Yaklaşık 40 yıldır İzmir gündeminin önemli başlıklarından biri olan Basmane Çukuru’nda imzalanan yeni protokolün, alanın geleceğine ilişkin hukuki ve idari belirsizliklerin giderilmesinde nasıl bir sonuç doğuracağı ise önümüzdeki süreçte netleşecek.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.