HABERMAX. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından bitkisel üretim desteklerinde yapılan artışın “müjde” olarak duyurulmasına tepki gösterdi. Karal, çiftçinin temel üretim girdilerindeki artışın destek artışının çok üzerinde olduğunu belirterek, “Çiftçinin desteğini artırdık diyorlar ama alım gücünün daha fazla düştüğünden bahseden yok” dedi.
gorsel“Destek yüzde 50 arttı deniyor ama gerçek artış yüzde 18,4”
Tarım ve Orman Bakanlığı, 2025 üretim yılında 244 lira olan destek katsayısının 2026 yılı için 367 liraya yükseltildiğini ve artışın yüzde 50,4 olduğunu açıkladı.
DEVA Partili Hasan Karal ise açıklanan rakamların geçmiş dönemle karşılaştırıldığında farklı bir tablo ortaya koyduğunu savundu. Karal, 2026 yılı destek katsayısının daha önce 310 lira olarak belirlendiğine dikkat çekerek, son düzenlemeyle yapılan ilave artışın 310 liradan 367 liraya yükseldiğini ve bunun yüzde 18,4 seviyesinde kaldığını ifade etti.
Karal, çiftçinin açıklanan destek oranından çok, bu destekle ne kadar mazot veya gübre alabildiğine baktığını belirterek, “Tarım Bakanlığı ‘müjde’ diyerek kimi kandırıyor?” diye tepki gösterdi.
“Mazot yüzde 108 arttı, destek yüzde 50”
Karal’ın açıklamasında en dikkat çektiği başlıklardan biri motorin fiyatlarındaki artış oldu.
29 Ağustos 2024 tarihinde 43,57 lira seviyesinde bulunan motorinin litre fiyatının 8 Eylül 2026 itibarıyla 90 liranın üzerine çıktığını belirten Karal, iki yıllık dönemde motorin fiyatındaki artışın yaklaşık yüzde 108’e ulaştığını söyledi.
Karal, destek katsayısındaki yüzde 50,4'lük artışın aynı dönemde motorindeki yüzde 108’lik yükselişin oldukça gerisinde kaldığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bakanlık destek katsayısını 244 liradan 367 liraya çıkardı; artış yüzde 50,4. Aynı dönemde çiftçinin traktörüne koyduğu mazot yüzde 108 arttı. Yani mazottaki artış, destek artışının iki katından fazla. Girdi maliyetlerini dikkate aldıklarını söylüyorlar ama rakamlar bunun tam tersini gösteriyor.”
“Destek arttı ama alınabilen mazot azaldı”
DEVA Partili Karal, tarımsal desteklerin yalnızca nominal olarak ne kadar arttığına bakılarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguladı.
Desteklerin satın alma gücünün de hesaplanması gerektiğini ifade eden Karal, 2024 yılındaki 244 liralık destekle yaklaşık 5,6 litre mazot alınabildiğini, bugün ise 367 liralık destekle yaklaşık 4 litre mazot alınabildiğini belirtti.
Karal, bu hesabın çiftçinin yaşadığı gerçek tabloyu ortaya koyduğunu savunarak, “Desteğin üzerinde yazan rakam büyümüş ama çiftçinin eline geçen gerçek destek küçülmüş. Desteği yüzde 50 artırdık diyorsunuz ama o parayla alınabilen mazot yaklaşık yüzde 28 azalmış. Çiftçi için gerçek hesap budur.” ifadelerini kullandı.
Gübre fiyatları da destek artışını geride bıraktı
Hasan Karal’ın eleştirilerinde bir diğer başlık ise gübre fiyatları oldu.
Ağustos 2024 ile Ağustos 2026 arasındaki dönemde ÜRE, DAP ve 20.20.0 kompoze gübre fiyatlarının ortalama yaklaşık yüzde 96 arttığını belirten Karal, gübredeki maliyet artışının da destek artışının çok üzerinde kaldığını söyledi.
Karal, 244 liralık eski destekle yaklaşık 17 kilogram ÜRE alınabildiğini, 367 liralık yeni destekle ise bugün yaklaşık 13,4 kilogram ÜRE alınabildiğini ifade etti.
Karal, “Gübre fiyatları iki yılda neredeyse iki katına çıktı, destek artışı ise yüzde 50’de kaldı. 244 lirayla yaklaşık 17 kilo ÜRE alınabilirken bugün 367 lirayla yaklaşık 13,4 kilo alınabiliyor. Yani destek rakamı büyüyor ama çiftçinin alım gücü küçülüyor.” dedi.
“İşçilik ve diğer maliyetler de üreticiyi zorluyor”
Tarım sektöründeki maliyet baskısının yalnızca mazot ve gübreyle sınırlı olmadığını belirten Karal, işçilik maliyetlerindeki artışın da destek artışını aştığını savundu.
Elektrik başta olmak üzere üretimin diğer kalemlerinde yaşanan maliyet artışlarının çiftçinin üzerindeki yükü artırmaya devam ettiğini ifade eden Karal, üreticinin tarlasını sürdürebilmesi için desteklerin gerçek maliyetlerle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
“Asıl olan desteğin tarladaki karşılığıdır”
Karal, açıklamasının sonunda tarımsal desteklerin kâğıt üzerindeki rakamlarla değil, üreticinin satın alma gücü üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Karal şu ifadeleri kullandı:
“Rakamları büyütüp adına müjde demek kolay. Asıl olan, o desteğin çiftçinin tarlasındaki karşılığıdır. Bugün destek artıyor ama alınabilen mazot azalıyor, gübre azalıyor; işçilik ve diğer maliyetler üreticinin sırtında büyümeye devam ediyor. Çiftçinin beklediği kâğıt üzerinde büyük görünen rakamlar değil, üretimini sürdürebileceği gerçek bir destektir. Destek, çiftçiyi maliyetlere karşı koruyorsa destektir; gerisinde kalıyorsa kâğıt üzerindeki bir rakamdan ibarettir.”
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.