HABERMAX. DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin büyüyen zararlarını TBMM gündemine taşıdı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi veren Karal, 2025’in ilk altı ayında açıklanan 2,5 milyar TL zarara dikkat çekerek, “Eğer bu zararlar yönetimsel hatalardan kaynaklanıyorsa, faturasını neden çiftçilerimiz ve kamu ödüyor?” diye sordu.
Karal: “Net borç 8,7 milyar TL’ye ulaştı, öz kaynaklar eridi”
Hasan Karal, Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin 2024 yılını 2 milyar 254 milyon TL zararla kapattığını, 2025’in ilk altı ayında ise zararın 2,5 milyar TL’ye ulaştığını belirtti. Aynı dönemde şirketin faiz giderinin yine 2,5 milyar TL olarak gerçekleştiğine dikkat çeken Karal, şirketin net borç yükünün 8,7 milyar TL’ye çıktığını, öz kaynaklarının ise sadece 132 milyon TL’ye gerilediğini ifade etti.
Karal, bu finansal çöküşün, kamuya devredilme riskini beraberinde getirdiğini ve kamuya ağır bir mali yük oluşturduğunu vurguladı.
“Bu sadece zarar değil, yönetişim krizidir”
Karal yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin geldiği ekonomik buhran, çiftçilerin kooperatifler aracılığıyla sahip olduğu varlıkların eridiğine ve bu zararların doğrudan çiftçi öz sermayesiyle finanse edildiğine işaret etmektedir. Bu kurumun mali yapısı sadece bir işletme zararı değil, aynı zamanda kamu kaynaklarının ve üretici ortakların mali haklarının yönetimine dair ciddi bir yönetişim krizini ortaya koymaktadır.”
Denetim ve şeffaflık çağrısı
Karal, verdiği önergelerde; şirketin yüksek faizli borçlanmaları, kamu kaynaklarından destek alıp almadığı, iştirakler arasında yapılan işlemlerde transfer fiyatlandırması olup olmadığı gibi konularda şeffaflığın sağlanmasını talep etti. Ayrıca Tarım Kredi iştiraklerinin çiftçiye yönelik hizmetlerini etkileyip etkilemediğine dair bir etki analizinin olup olmadığını da sordu.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’na yöneltilen sorular arasında şunlar yer aldı:
- Şirketin faiz giderlerinin ve borç yapısının kamu maliyesine etkisi izlendi mi?
- Kamu zararına yol açan herhangi bir destek ya da teşvik uygulandı mı?
- Yönetişim zafiyetlerine karşı bir iç denetim veya risk analiz süreci işletildi mi?
- Zararların çiftçi kooperatifleri üzerinden kamuya ya da çiftçilere yansıtılması Sayıştay denetimine konu oldu mu?
Tarım ve Orman Bakanlığı’na yöneltilen sorular arasında ise şu başlıklar öne çıktı:
- Zararların doğrudan ya da dolaylı olarak çiftçilerin öz kaynaklarından finanse edilip edilmediği
- 2023–2025 döneminde yapılan denetimlerin sonuçları ve kamuoyuna açıklanıp açıklanmadığı
- Tarım Kredi iştirakleriyle yapılan işlemlerde kamu yararı ve şeffaflık ilkesinin gözetilip gözetilmediği
- Market zararlarının gübre, yem ve kredi gibi çiftçiye yönelik hizmetlerde kesintilere neden olup olmadığı
“Plansız büyümenin bedelini üretici ödüyor”
Karal, Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin hızlı şubeleşme sürecinin plansız ve kontrolsüz şekilde yürütüldüğünü, bu büyümenin getirdiği finansal yükün ise doğrudan üreticiye ve kamuya yüklendiğini savundu. “Çiftçiyi desteklemek için kurulan bu yapının bugün çiftçiyi zayıflatan bir yapıya dönüşmesi kabul edilemez” diyen Karal, hem ekonomik hem de kurumsal reform çağrısı yaptı.
Yorumlar (0)
İlk yorumu siz yapın.